Að segja börnum sögur – er hæglæti

Kristín Dýrfjörð skrifar

Einu sinni þótti það aðall leikskólakennara að kunna að segja sögur af munni fram. Geta setið með barnahópi og búið til sameiginleg töfrastund. Fyrir nokkrum  áratugum var ég í einhverja mánuði í Bandaríkjunum. Þar sem ég fékk ég m.a. það hlutverk að heimsækja leikskóla og yngstu bekki grunnskóla, og segja sögur. Á þeim tíma valdi ég söguna um hana Búkollu, og ég get sagt ykkur að börnunum í Chicago fannst alveg jafn gaman af Búkollu og börnunum í mínum íslenska leikskóla. Auðvitað sagði ég hana með tilþrifum og lék hana eins vel og ég gat á öðru máli. Ég fékk reyndar eina athugasemd frá yfirmönnum, ég mátti alls ekki segja að nautið hefði pissað á eldinn. Þar sem það er nú lykilþáttur í sögunni varð ég að finna leið til að segja það, án þess að segja það. Svo ég spurði börnin hvað þau þyrftu að gera þegar þau hefðu þambað mikið vatn, hvað yrði um það. Þetta varð frekar fyndið en leysti mig undan því að nefna að nautið hefði sprænt. Það er nefnilega svo gott við sögur að þeim er hægt að breyta, stundum vill maður hafa þær klassískar en líka stundum öðruvísi.

Ég hef í gegn um tíðina snúið mörgum klassískum ævintýrum upp á samtímann. Eldra barnabarninu sagði ég sögur af strák, sem hét meira að nafninu hans. Sá strákur var sendur einn í strætó úr Kópavogi og niður í miðbæ, og sagt að tala alls ekki við ókunnuga. Hann átti að heimsækja afa sem var lasinn heima. Úlfinn í mannsmynd hitti hann í strætó, blómaengið varð að nammibar á útsölu og svo framvegis. Þetta var mikil uppáhaldssaga. Og stundum lengdum við hana og stundum styttum. Einu sinni spurði piltur þá fimm ára mig, “amma veistu af hverju ég vil að þú segir mér sögur en ekki lesa fyrir svefninn?” Nei ég vissi það ekki. “Það er af því að þá verður sagan miklu lengri.” Því hann var alveg búinn að fatta að biðja mig um að bæta þessu og hinu inn í söguna og draga þessa sameiginlegu stund á langinn.

En ástæða þessara skrifa er að ég var nýlega á ráðstefnu um hæglæti. Einn fyrirlesturinn hét einmitt hæglæti og að segja sögur. Fyrirlesarinn opnaði með því að segja. “Að segja sögur er hæglæti.” Hún fjallaði um það að draga upp myndir með orðum, með látbragði, með líkamanum. Svo sagði hún þessa gullnu setningu sem ég skrifaði hjá mér.

“Þögnin er mikilvægur hluti af sögunni, hún gefur börnum tíma til að hugsa.”

Og svo ræddum við hvað okkur fullorðna fólkinu finnst þögnin oft erfið og hvað okkur finnast þrjár sekúndur lengi að líða í þögninni. En að börn þurfi lengri tíma, að við verðum að æfa okkur í lengri þögnum. Já við verðum að ÆFA okkur. Þögnin er nefnilega tími til að fara á dýptina, að tengja saman að ígrunda og hugsa.

Það er stundum gaman að hlusta á sögur af storytel eða öðrum miðlum, en það kemur ekkert í stað þess að vera með barnahóp og segja sögu. Að skapa saman töfrastund. Og það sem er gott við getum flest tileinkað okkur það.

Svo eru hér tenglar á að segja sögur

Sögusteinar

Að nota sögusteina

Tags: Efniviður, hæglæti